فراخوان یا Recall یکی از مهمترین ابزارهای ایمنی در صنعت خودرو است؛ ابزاری که میتواند جان انسانها را نجات دهد. اما در بازار ایران، این مفهوم عملاً کارکرد واقعی خود را از دست داده است.
فراخوان دقیقاً چیست؟
فراخوان به معنی شناسایی یک نقص ایمنی یا فنی توسط خودروساز و الزام قانونی برای:
-
اطلاعرسانی به مالک
-
رفع رایگان نقص
-
ثبت سوابق تعمیر
در کشورهای توسعهیافته، عدم اجرای فراخوان میتواند تبعات حقوقی سنگینی داشته باشد.
چرا این چرخه در ایران ناقص است؟
چند عامل کلیدی باعث شده فراخوانها در ایران عملاً اجرا نشوند:
1️⃣ نبود نمایندگی رسمی
بخش بزرگی از خودروهای وارداتی ایران فاقد نمایندگی فعال برند مادر هستند. در نتیجه:
-
خودروساز هیچ تعهد مستقیمی ندارد
-
مالک حتی از وجود فراخوان مطلع نمیشود
2️⃣ ورود خودرو از مسیرهای متفرقه
واردات غیرمستقیم یا شخصی باعث میشود:
-
VIN خودرو در شبکه رسمی ثبت نشود
-
ارتباط با پایگاه داده فراخوانها قطع شود
3️⃣ نبود الزام قانونی داخلی
در قوانین داخلی، الزام مشخصی برای اجرای فراخوانهای جهانی تعریف نشده است. این خلأ باعث میشود حتی واردکننده هم مسئولیتی نپذیرد.
خطرات پنهان فراخوانهای اجرا نشده
بسیاری از فراخوانها مربوط به قطعات حیاتی هستند:
-
ایربگها
-
سیستم ترمز
-
قفل گیربکس
-
نرمافزار ECU
خودرویی که در اروپا یا آمریکا اصلاح شده، در ایران ممکن است با همان نقص خطرناک در حال تردد باشد.
چگونه بفهمیم خودروی ما فراخوان داشته؟
راهکارهای عملی:
-
بررسی VIN در سایت رسمی برند
-
استفاده از دیتابیسهای بینالمللی Recall
-
مشاوره با تعمیرکاران متخصص خودروهای وارداتی
این بررسی برای خریداران خودروهای کارکرده وارداتی ضروری است.
جمعبندی
فراخوان، فقط یک خبر خودرویی نیست؛ یک ابزار ایمنی است. تا زمانی که زیرساخت حقوقی و فنی اجرای آن در ایران اصلاح نشود، بخشی از ریسک مالکیت خودروهای وارداتی پنهان باقی خواهد ماند.
