در حالی که واردات بنزین سوپر به کشور با حاشیههای فراوانی همراه بود، تازهترین آمارها از شکلگیری یک تقاضای آرام اما پایدار برای این سوخت باکیفیت حکایت دارد. بنزینی که با قیمت نزدیک به نرخهای جهانی عرضه میشود، حالا بیسروصدا راه خود را به باک برخی خودروها باز کرده است.
بر اساس دادههای رسمی، تاکنون حدود ۱۰ میلیون لیتر بنزین سوپر وارد کشور شده، اما میزان توزیع واقعی آن در مرحله نخست، بسیار محدود بوده است. با وجود این، مسئولان از ارزیابی مثبت استقبال بازار سخن میگویند؛ آن هم در شرایطی که هنوز تبلیغات گستردهای انجام نشده و شبکه توزیع به ثبات نرسیده است.
توزیع محدود، تقاضای خاص
به گفته مدیران حوزه پخش فرآوردههای نفتی، تمرکز اولیه توزیع این سوخت در تهران بوده و حالا استان اصفهان نیز بهعنوان دومین مقصد به این چرخه اضافه شده است. در اصفهان فعلاً یک مخزن ۳۰ هزار لیتری برای عرضه در نظر گرفته شده و مسئولان اعلام کردهاند در صورت وجود تقاضای مؤثر، محدودیتی برای سوختگیری در نظر گرفته نخواهد شد.
برنامه فعلی، اجرای آزمایشی این طرح برای مدت شش ماه است تا رفتار بازار و میزان استقبال مصرفکنندگان بهطور دقیق ارزیابی شود. در صورت موفقیت، بنزین سوپر میتواند به سایر شهرهای کشور نیز راه پیدا کند.
هیجان اولیه فروکش کرد
در روزهای ابتدایی آغاز توزیع، تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی از صف خودروهای لوکس و گرانقیمت حکایت داشت. اما گزارشهای میدانی نشان میدهد این تب اولیه خیلی زود فروکش کرده است. فعالان حوزه سوخترسانی میگویند در روزهای اول، حجم مراجعات بسیار بالا بود اما پس از چند روز، تعداد خودروهای متقاضی به شکل محسوسی کاهش یافت.
به نظر میرسد محاسبه هزینهها نقش مهمی در این کاهش داشته است؛ چرا که پر کردن یک باک ۶۰ لیتری با قیمت فعلی، رقمی در حدود پنج میلیون تومان را به راننده تحمیل میکند. عددی که حتی برای مالکان خودروهای لوکس هم قابل تأمل است.
قیمت شناور؛ وابسته به دلار و فوب خلیج فارس
قیمت بنزین سوپر وارداتی ثابت نیست و بر اساس نرخ فوب خلیج فارس و قیمت ارز تعیین میشود. این یعنی امکان کاهش یا افزایش قیمت در آینده وجود دارد. اگرچه برخی مسئولان احتمال کاهش قیمت در صورت افت هزینههای جهانی را مطرح میکنند، اما نوسانات ارزی اخیر باعث شده انتظارات بازار بیشتر به سمت ثبات یا حتی افزایش قیمت متمایل باشد.
هدف اصلی از این مدل قیمتگذاری، تفکیک مصرف سوخت خودروهای حساس و کاهش فشار تقاضا بر بنزین معمولی عنوان شده است؛ بهویژه برای خودروهایی که موتور آنها برای اکتان بالا طراحی شده است.
انتخاب بین هزینه سوخت و خرج تعمیر
با وجود قیمت بالا، برخی رانندگان نگاه متفاوتی به ماجرا دارند. آنها معتقدند پرداخت هزینه بالاتر برای سوخت باکیفیت، در مقایسه با هزینههای سنگین تعمیر موتور، منطقیتر است. تجربه ناک زدن موتور، آسیب به پیستونها و قطعات داخلی، خرجهایی بهمراتب سنگینتر از بنزین سوپر به همراه دارد.
جالب اینکه این سوخت تنها مورد توجه خودروهای خارجی گرانقیمت قرار نگرفته است. بررسیها نشان میدهد مالکان برخی خودروهای داخلی مجهز به موتورهای توربوشارژ نیز برای کاهش استهلاک و جلوگیری از خرابیهای پرهزینه، به سمت استفاده از بنزین سوپر گرایش پیدا کردهاند.
خودروهای توربو؛ قربانی بنزین بیکیفیت
بخش قابل توجهی از خودروهای چینی حاضر در بازار ایران، از پیشرانههای حساس توربوشارژ استفاده میکنند که نیازمند سوخت با اکتان بالاتر هستند. نبود دسترسی پایدار به بنزین باکیفیت، باعث افزایش استهلاک، افت عملکرد و در نهایت تحمیل هزینههای سنگین تعمیر و واردات قطعات میشود.
در عمل، بسیاری از این هزینهها چندین برابر مبلغی است که میتوانست صرف استفاده از سوخت استاندارد شود؛ چرخهای معیوب که هم به مصرفکننده آسیب میزند و هم منابع ارزی کشور را هدر میدهد.
قیمت روز بازار؛ بیش از ۸۰ هزار تومان
برای درک بهتر وضعیت بازار، بررسی عملکرد یک شرکت خصوصی سوخترسان در غرب تهران قابل توجه است. طی چند روز گذشته، بیش از ۱۴ هزار لیتر بنزین سوپر توسط یک تانکر سیار به فروش رسیده که قیمت نهایی آن، با احتساب هزینه حمل، تبخیر و کارمزد، به حدود ۸۳ هزار و ۷۰۰ تومان در هر لیتر رسیده است.
این عدد نشان میدهد بخشی از بازار، علیرغم قیمت بالا، حاضر است برای حفظ سلامت فنی خودرو، هزینه بیشتری پرداخت کند.
مطالبه اصلی؛ بازگشت به جایگاههای ثابت
در نهایت، مهمترین مطالبه مصرفکنندگان، خروج از وضعیت توزیع محدود سیار است. بسیاری از رانندگان معتقدند دسترسی به تانکرهای سیار دشوار و زمانبر است و عرضه بنزین سوپر باید مانند گذشته، از طریق نازلهای ثابت جایگاههای سوخت انجام شود تا دسترسی آسانتر و صفها بهتر مدیریت شود.
حال سوال اصلی اینجاست:
آیا پرداخت بیش از ۸۰ هزار تومان برای هر لیتر بنزین، انتخابی منطقی برای حفظ سلامت موتور است یا باید همچنان با بنزین معمولی کنار آمد؟
