در سالهای اخیر، با باز شدن مسیرهای محدود واردات خودرو، توجه بسیاری از خریداران به خودروهای خارجی جلب شده است. کیفیت ساخت، فناوری بهروز و سطح ایمنی بالاتر از جمله دلایلی است که خودروهای وارداتی را برای مصرفکننده جذاب میکند. با این حال، یکی از مهمترین چالشهایی که همچنان در سایه باقی مانده، موضوع خدمات پس از فروش است.
برخلاف تصور عمومی، خرید خودرو تنها به لحظه تحویل آن ختم نمیشود. آنچه در بلندمدت هزینه مالکیت خودرو را تعیین میکند، دسترسی به قطعات، شبکه تعمیرگاهی و پشتیبانی فنی است. در بازار ایران، این بخش بهویژه برای خودروهای وارداتی کمتر شناختهشده، با ضعفهای جدی مواجه است.
برندهای معتبر جهانی معمولاً دارای استانداردهای مشخص در زمینه خدمات پس از فروش هستند و در صورت حضور رسمی یا نیمهرسمی در بازار، امکان تأمین قطعات و آموزش نیروی فنی وجود دارد. اما در مورد خودروهایی که بدون پشتوانه مستقیم شرکت مادر وارد میشوند، این زنجیره بهسرعت دچار اختلال میشود.
مشکل زمانی پیچیدهتر میشود که پای خودروهای مدل جدید به میان میآید. خودروهای امروزی بهشدت متکی به نرمافزار، ماژولهای الکترونیکی و سیستمهای هوشمند هستند. بدون دسترسی به اطلاعات فنی و ابزارهای اختصاصی شرکت سازنده، حتی تعمیرات ساده نیز میتواند به یک چالش جدی تبدیل شود.
از سوی دیگر، نبود خدمات پس از فروش پایدار، تأثیر مستقیمی بر ارزش خودرو در بازار دست دوم دارد. خودرویی که قطعات آن بهسختی پیدا میشود یا تعمیرکار متخصص ندارد، حتی اگر از نظر فنی سالم باشد، با افت قیمت قابلتوجهی مواجه خواهد شد. این موضوع در نهایت به ضرر مصرفکننده تمام میشود.
برای ساماندهی بازار خودروهای وارداتی، تمرکز صرف بر فرآیند واردات کافی نیست. ایجاد چارچوب مشخص برای خدمات پس از فروش، الزام به پشتیبانی فنی و شفافسازی مسئولیت واردکنندگان میتواند نقش کلیدی در اعتمادسازی بازار ایفا کند. بدون چنین زیرساختی، واردات خودرو هرچقدر هم افزایش یابد، همچنان با ریسکهای پنهان برای خریداران همراه خواهد بود.
